آیه اولی‌الامر یکی از آیاتی است که در راستای اثبات ولایت امام علی (علیه‌السلام) استفاده می‌شود. این آیه دلالت بر لزوم اطاعت مطلق از اولی‌الامر دارد که از این‌روی باید، ایشان معصوم باشد؛ چرا که در غیر این‌صورت قبح عقلی لازم می‌آید و تنها شخصی که پس از پیامبر معصوم بود، امام علی (علیه‌السلام) است.

خلاصه مقاله
در آیه 59 سوره نساء، «اولی‌الامر» بر «الرسول» عطف شده و از آن‌جا که اطاعت از رسول، مطلق است، اطاعت از اولی‌الامر نیز مطلق است، که از این‌روی باید، ایشان معصوم باشد؛ چرا که در غیر این‌صورت قبح عقلی لازم می‌آید و تنها شخصی که پس از پیامبر معصوم بود، امام علی (علیه‌السلام) است، و خلفای سه‌گانه عاری از این ویژگی‌ هستند؛ بنابراین این آیه به اطاعت از امام علی (علیه‌السلام) امر کرده است. در این استدلال خدشه‌ای وارد نیست و به همین دلیل است که اهل‌سنت گذرا از آن عبور کرده‌اند.

متن مقاله
شیعیان برای اثبات جانشینی بلافصل امام علی (علیه‌السلام) پس از پیامبر گرامی اسلام (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، به آیه 59 سوره نساء که تحت عنوان آیه اولی الامر از آن یاد می‌شود، استدلال کرده‌اند. خداوند در این آیه می‌فرماید: «یَأَیهَُّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ أَطِیعُواْ اللَّهَ وَ أَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَ أُوْلىِ الْأَمْرِ مِنكمُ‏ْ  فَإِن تَنَازَعْتُمْ فىِ شىَ‏ْءٍ فَرُدُّوهُ إِلىَ اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الاَْخِرِ  ذَالِكَ خَیرٌْ وَ أَحْسَنُ تَأْوِیلا.[نساء/59] اى كسانى‌كه ایمان آورده‌‏اید! اطاعت كنید خدا را! و اطاعت كنید پیامبر خدا و اولو الأمر [اوصیاى پیامبر] را! و هرگاه در چیزى نزاع داشتید، آن را به خدا و پیامبر بازگردانید (و از آن‌ها داورى بطلبید) اگر به خدا و روز رستاخیز ایمان دارید! این (كار) براى شما بهتر، و عاقبت و پایانش نیكوتر است.»
کیفیت استدلال به شرح ذیل است:
الف: خداوند اطاعت از اولی‌الامر را در این آیه مطلق دانسته است. چرا که کلمه اولی‌الامر به الرسول عطف شده است و معطوف (اولی‌الامر) و معطوف علیه (الرسول) از نظر حکم، واحد هستند. اطاعت از معطوف علیه (الرسول) مطلق است، در این صورت باید اطاعت از معطوف نیز مطلق باشد.
ب: اولی‌الامر از نظر عقلی باید معصوم باشد، چرا که در غیر این‌صورت قبح لازم می‌آید.
ج: پس از پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌وآله) تنها امام علی (علیه‌السلام) معصوم بوده است و خلفای سه‌گانه عاری از این ویژگی‌ هستند.
د: این آیه به اطاعت از امام علی (علیه‌السلام) امر کرده است.[1]
در این استدلال خدشه‌ای وارد نیست و به همین دلیل است که اهل‌سنت گذرا از آن عبور کرده‌اند. به عنوان مثال قوشچی تنها به فاسد بودن این مقدمات اشاره می‌کند و در مقام تفصیل، بیانی ندارد.[2]

پی‌نوشت:

[1]. حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، تحقیق:‌ حسن حسن‌زاده آملی، قم، موسسه النشر الاسلامی، 1425 ه، ص 503.
[2]. قوشچی، علی بن محمد، شرح تجرید العقائد، قم، منشورات الرضی، بی‌تا، ص 371.