آیت الله مکارم شیرازی (حفظه الله) در زمینه ذوالقرنین، به سخن ابوالکلام آزاد (اندیشمند هندی) مراجعه کردند. از سویی می‌دانیم که استدلال‌های ابوالکلام "امروزه" از اعتبار ساقط است. فی الواقع، کشفیات جدید به ما نشان می‌دهد که کورش ابداً نمی‌تواند ذوالقرنین باشد، از سویی آیت الله مکارم فرمودند این ادعا که کورش همان ذوالقرنین باشد، ابهاماتی دارد.

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ در این پایگاه، نوشتارهای متعددی در رد پیوند میان کورش هخامنشی و ذوالقرنین ارائه کردیم (بنگرید) و گفتیم که فارغ از نگاه‌های ناسیونالیستی، کورش نمی‌تواند ربطی به ذوالقرنین داشته باشد. لیکن برخی ممکن است بگویند که آیت الله مکارم شیرازی، از بزرگان مذهب هستند، و چون فرمودند که کورش همان ذوالقرنین است، پس حرفشان صحیح است!

    پاسخ:

اولاً آیت الله مکارم شیرازی (حفظه الله) در زمینه ذوالقرنین، به سخن ابوالکلام آزاد (اندیشمند هندی) مراجعه کردند. از سویی می‌دانیم که استدلال‌های او (ابوالکلام آزاد) "امروزه" از اعتبار ساقط است. فی الواقع، کشفیات جدید به ما نشان می‌دهد که کورش ابداً نمی‌تواند ذوالقرنین باشد (برای نمونه بنگرید). ثانیاً بسیاری از کسانی که به عظمت آیت الله مکارم استناد می‌کنند، افرادی هستند که هیچ اعتقادی به ایشان ندارند. بلکه چه بسا به ایشان توهین هم بکنند، لیکن به اینجا که می‌رسند بنا بر اغراض شخصی، دم از عظمت ایشان می‌زنند. ثالثاً نکته این جاست که ایشان با قاطعیت کورش را ذوالقرنین ندانستند. بلکه در تفسیر نمونه پیرامون ذوالقرنین بودنِ کورش فرمودند: «درست است كه در این نظریه نیز نقطه‏‌هاى ابهامى وجود دارد، ولى فعلاً مى‏‌توان از آن به عنوان بهترین نظریه درباره تطبیق ذوالقرنین بر رجال معروف تاریخى نام برد.»[1] دقت شود که ایشان خود می‌فرمایند این ادعا که کورش همان ذوالقرنین باشد، ابهاماتی دارد.

ناگفته نماند که آیت الله مکارم شیرازی، در جدیدترین اظهار نظر فرمودند: «ما هرچه در برنامه‌های انقلاب داشتیم از نیروی مذهب بود و همانگونه که عرض کردم جنگ با رمز یا زهرا، یا مهدی و خواندن زیارت عاشورا در سنگرها و خواندن نماز شب، دعای کمیل و دعای ندبه همراه بود و این‌ها بود که موجب شد که جنگ را پیروز شدیم... حالا ما این‌ها را رها کنیم و دنبال کوروش کبیر بیفتیم، اگر کوروش می‌توانست نجات دهد، شاه را نجات می‌داد... شاه هم به عنایت کوروش چسبید و به جایی نرسید، ما نباید این رنگ مذهبی انقلاب را کمرنگ کنیم، این اشتباه است.»[2] همچنین فرمودند: «در ایران نیز در آن زمان... گفتند تاریخ شمسی و قمری هجری زیبنده شما نیست، اینها مربوط به اعراب است شما باید تاریخ شاهنشاهی و کوروش کبیر را زنده کنید و این اقدام را در مجلس هم به تصویب رساندند و تاریخ را عوض کردند و خواستند به نام کوروش ما را از اسلام جدا کنند... الآن نیز دست هایی در کار است که این نقشه‌ها را دنبال می کند؛ برادران، ‌مسلمانان بیدار باشید،‌ به نام زنده کردن کوروش و امثال این‌ها ما را از اسلام جدا نکنند».[3]

پی‌نوشت:
[1]. ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران: دار الکتب الاسلامیه، 1374، ج 12، ص 549.
[2]. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی... (link is external)
[3]. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی... (link is external)